Boğaz
Yutma Güçlüğü
Tıbbi adıyla disfaji olan yutma güçlüğü; yiyeceklerin, içeceklerin veya tükürüğün ağızdan mideye geçişini etkileyebilir. Bazı kişiler yutmayı başlatmakta zorlanırken, bazıları yiyeceğin sonrasında takılıp kaldığını hisseder. Yeni başlayan veya tekrarlayan yutma güçlükleri vakit kaybetmeden değerlendirilmelidir.
Hangi belirtiler görülebilir?
Belirtiler şunları içerebilir:
- Yemek sırasında öksürme veya boğulma.
- Yiyeceğin boğazda veya göğüste takılı kaldığı hissi.
- Yuttuktan sonra ıslak veya gurultulu bir ses.
- Yiyecek ya da sıvının geri gelmesi.
- Yemeği bitirmek için daha fazla zaman veya çaba gerekmesi.
- İstemsiz kilo kaybı veya tekrarlayan göğüs enfeksiyonları.
Yutarken ağrı bu belirtilere eşlik edebilir, ancak ağrı ile yiyeceği ilerletmekte güçlük farklı sorunlardır. Her ikisi de değerlendirme için önemlidir.
Yutma güçlüğüne ne neden olabilir?
Yutma, koordineli çalışan kaslara ve sinirlere dayanır. Sorunlar ağzı ve boğazı ya da boğazı mideye bağlayan boru olan yemek borusunu ilgilendirebilir.
Olası nedenler arasında nörolojik hastalıklar, iltihap, yemek borusunun daralması ve ameliyat ya da başka tedaviler sonrası değişiklikler yer alır. Bazı ilaçlar katkıda bulunabilir. Ara sıra bir tümör sorumlu olabilir; bu nedenle süregelen veya giderek kötüleşen belirtilerin araştırılması özellikle önemlidir.
Değerlendirme neden önemlidir?
Yutma sorunları yeterli besin ve sıvı almayı zorlaştırabilir. Yiyecek veya içecek ayrıca hava yoluna kaçabilir (aspirasyon); bu da göğüs enfeksiyonlarına katkıda bulunabilir.
Aspirasyon her zaman belirgin bir öksürüğe yol açmaz. Dolayısıyla boğulma olmaması, yutmanın güvenli olduğunu kanıtlamaz.
Nasıl araştırılır?
Değerlendirme; belirtilerin ne zaman başladığını, katı yiyeceklerin, sıvıların veya her ikisinin etkilenip etkilenmediğini ve eşlik eden ağrı, kilo kaybı ya da ses değişikliklerini göz önünde bulundurur.
KBB muayenesi, boğazı ve gırtlağı incelemek için esnek bir kamerayı içerebilir. Bulgulara bağlı olarak uzman bir yutma değerlendirmesi önerilebilir.
Testler arasında küçük bir kamera kullanan endoskopik yutma değerlendirmesi veya yutmayı röntgen ışınlarıyla kaydeden videofloroskopik inceleme bulunabilir. Yemek borusu sorunlarından şüphelenilirse gastroenteroloji değerlendirmesi ve ek incelemeler gerekebilir.
Tedavi seçenekleri
Tedavi, nedene ve yutma değerlendirmesine göre belirlenir. Saptanmış bir durum için ilaç, yutma rehabilitasyonu veya yapısal bir sorunu gidermeye yönelik bir işlem içerebilir.
Bir dil ve konuşma terapisti belirli stratejiler veya egzersizler önerebilir. Bir diyetisyen, yeterli beslenmenin sürdürülmesine yardımcı olabilir.
Yiyecek kıvamındaki, içecek koyuluğundaki veya baş pozisyonundaki değişiklikler kişiye özel olarak önerilmelidir. Bir kişiye yardımcı olan strateji başkası için uygun olmayabilir. Ağızdan alım güvenli olmadığında veya yetersiz kaldığında bazı hastalar geçici ya da daha uzun süreli beslenme desteğine ihtiyaç duyar.
Ne zaman acil yardım gerekir?
Tükürüğünüzü yutamıyorsanız, nefes almakta güçlük çekiyorsanız veya boğuluyor ve nefes alamıyor ya da konuşamıyorsanız acil bakıma başvurun. Takılı kalan yiyecek de acil değerlendirme gerektirir; onu daha fazla yiyecek veya içecekle aşağı itmeye çalışmayın.
Kötüleşen belirtiler, dehidrasyon, açıklanamayan kilo kaybı veya yemek sırasında tekrarlayan öksürük için vakit kaybetmeden tıbbi görüş alın.
Belirtilerinizi konuşun
Yutma güçlüğü için değerlendirme randevusu almak ve uygun incelemeleri ya da yönlendirmeyi konuşmak üzere vakit kaybetmeden kliniğimizle iletişime geçin. Tedavi, altta yatan nedene bağlı olarak birkaç uzmanı içerebilir.
Bu bilgiler genel bir rehber niteliğindedir ve kişisel tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz.
Tüm işlemlere dön