Boğaz
Bademcik Hastalıkları
Bademcikler, boğazın arkasında bulunan iki bağışıklık dokusu alanıdır. Enfekte olabilir veya büyüyebilir; yutma, uyku ya da günlük rahatla ilgili sorunlara yol açabilirler. Bademcik hastalıkları hem çocukları hem de yetişkinleri etkiler ve tedavi sorunun türüne ve şiddetine bağlıdır.
Sık görülen bademcik sorunları
Bademcik iltihabı (tonsillit), genellikle viral veya bakteriyel bir enfeksiyonun neden olduğu bademcik iltihaplanmasıdır. Bazı kişiler tek tük atak geçirirken, bazılarında okulu, işi veya günlük etkinlikleri aksatan tekrarlayan enfeksiyonlar görülür.
Büyümüş bademcikler, yutma güçlüğüne veya uyku sırasında solunumun tıkanmasına katkıda bulunabilir. Tedavinin gerekli olup olmadığını tek başına bademcik boyutu belirlemez; eşlik eden belirtiler önemlidir.
Hangi belirtiler görülebilir?
Belirtiler şunları içerebilir:
- Boğaz ağrısı ve yutarken ağrı.
- Kırmızı veya şiş bademcikler.
- Ateş ve kendini iyi hissetmeme.
- Boyunda hassas bezeler.
- Bademciklerde beyaz lekeler.
- Ağız kokusu veya kulaklarda hissedilen ağrı.
Horlama, huzursuz uyku veya başkaları tarafından fark edilen nefes duraklamaları, büyümüş bademciklere bağlı bir hava yolu sorununu düşündürebilir. Bu belirtiler, sık enfeksiyon olmasa bile değerlendirmeyi hak eder.
Bademcik hastalıkları nasıl değerlendirilir?
Değerlendirme, boğazın ve boynun muayenesini; belirtilerin sıklığının, şiddetinin ve süresinin gözden geçirilmesini içerir. Enfeksiyonların, tedavinin ve kaçırılan okul ya da iş günlerinin kaydını tutmak yararlı olabilir.
Uygun olduğunda boğaz sürüntüsü veya başka testler önerilebilir. Uykuyla ilişkili solunum sorunlarından şüphelenilirse, bazen uyku testini de içeren ileri değerlendirme gerekebilir.
Ameliyatsız tedavi
Birçok akut enfeksiyon; yeterli sıvı alımı, dinlenme ve uygun ağrı kesiciyi içeren destekleyici bakımla düzelir. Bakteriyel enfeksiyondan şüphelenildiğinde veya doğrulandığında ve tedavi endike olduğunda antibiyotik yazılabilir. Antibiyotikler viral enfeksiyonları tedavi etmez.
Tekrarlayan sorunlarda, belirtileri zaman içinde izlemek, ataklarının seyrekleşip seyrekleşmediğini veya uzman tedavisinin düşünülüp düşünülmeyeceğini belirlemeye yardımcı olabilir.
Bademcik ameliyatı ne zaman düşünülür?
Bademcik ameliyatı (tonsillektomi); olağan yaşamı aksatan, tekrarlayan ve önemli bademcik iltihabında veya obstrüktif uyku apnesine katkıda bulunan büyümüş bademciklerde düşünülebilir. Bademcik çevresinde tekrarlayan apseler veya şüpheli muayene bulguları da cerrahi değerlendirme gerektirebilir.
Karar; belgelenmiş atakları, bunların etkisini, komplikasyonları ve kişinin sağlık durumunu dikkate alır. Her boğaz ağrısı ya da her büyümüş bademcik için cerrahi gerekli değildir.
İyileşme ve sınırlılıklar
Bademcik ameliyatı genel anestezi altında yapılır. İyileşme genellikle belirgin boğaz ağrısını ve çoğunlukla yaklaşık iki hafta süren okuldan ya da işten uzak kalma süresini içerir.
Riskler arasında kanama, dehidrasyon ve anestezi komplikasyonları yer alır. Ameliyattan sonra gelişen her taze kanama, hastanede acil değerlendirme gerektirir. Ağrı kesici, içme, yeme ve etkinlikler konusunda cerrahi ekibin talimatlarına uyun.
Bademcikler alındıktan sonra da başka boğaz enfeksiyonları görülebilir ve uykuyla ilişkili belirtiler ek takip gerektirebilir.
Ne zaman acil bakım gerekir?
Hızla kötüleşen boğaz ağrısı, özellikle tek taraflıysa, ağzı açmakta güçlük veya boğuk ses varsa acil bakıma başvurun. Bunlar bademcik çevresinde bir apseye işaret edebilir.
Nefes almakta güçlük veya tükürüğü yutamama acil değerlendirme gerektirir.
Belirtilerinizi konuşun
Tekrarlayan bademcik enfeksiyonları, yutma güçlüğü veya uykuyla ilişkili belirtiler için değerlendirme randevusu almak ve uygun tedavi seçeneklerini konuşmak üzere kliniğimizle iletişime geçin.
Bu bilgiler genel bir rehber niteliğindedir ve kişisel tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz.
Tüm işlemlere dön